Boek
Nederlands
In het communistische Polen van de vroege jaren tachtig vindt een jonge Poolse man zijn eerste grote liefde in een man.
Titel
Zwemmen in het donker : roman
Auteur
Tomasz Jedrowski
Vertaler
Maaike Bijnsdorp Lucie Schaap
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Swimming in the dark
Uitgever
Amsterdam: Meulenhoff, © 2021
222 p.
ISBN
9789029093187 (hardback)

Besprekingen

Een zwoele zomer in het preutse Polen

De Pools-Duitse debutant Tomasz Jedrowski schrijft invoelbaar en lichamelijk over een onhoudbare liefde tussen twee jongens in socialistisch Polen. Met aanstekelijke verontwaardiging legt hij de hypocrisie van het systeem bloot.

Verliefd worden op een jongen, dat kan niet. De liefde voor je vaderland verliezen, dat kan al helemaal niet. In het socialistische Polen van de jaren 80 worstelt de zachtaardige Ludwik met twee liefdes die onverenigbaar zijn. In het onlangs verschenen debuut van de Pools-Duitse Tomasz Jedrowski (1985) lezen we hoe politieke principes en seksualiteit, in kinderen nog zacht en ongevormd, in één klap een bittere volwassene van je kunnen maken.

De studenten Ludwik en Janusz ontmoeten elkaar op een verplicht landbouwkamp. Ze delen een broeierige en onbevangen zomer, waarna ze naar Warschau moeten terugkeren. Daar blijkt de liefde niet houdbaar. Ludwik, die door toedoen van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij zijn beide ouders en een jeugdvriendje heeft verloren, wil weg uit Polen, naar het Westen.

Janusz heeft geen begrip voor Ludwiks kritiek op het land. Hun liefde is een geheim, want op homoseksualiteit staat een stevige straf. Als Ludwik erachter komt dat…Lees verder

Broeierige liefde en Sovjet-nostalgie

De Pools-Duitse debutant Tomasz Jedrowski schrijft invoelbaar en lichamelijk over een onhoudbare liefde tussen twee jongens in socialistisch Polen. Met aanstekelijke verontwaardiging legt hij de hypocrisie van het systeem bloot.

Verliefd worden op een jongen, dat kan niet. De liefde voor je vaderland verliezen, dat kan al helemaal niet. In het socialistische Polen van de jaren tachtig worstelt de zachtaardige Ludwik met twee liefdes die onverenigbaar zijn. In het onlangs verschenen debuut van de Pools-Duitse Tomasz Jedrowski (1985) lezen we hoe politieke principes en seksualiteit, in kinderen nog zacht en ongevormd, in één klap een bittere volwassene van je kunnen maken.

De studenten Ludwik en Janusz ontmoeten elkaar tijdens een verplicht landbouwkamp. Ze delen een broeierige en onbevangen zomer, waarna ze moeten terugkeren naar Warschau. Daar blijkt de liefde niet houdbaar. Ludwik, die zijn beide ouders en een jeugdvriendje heeft verloren door toedoen van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij, wil weg uit Polen, naar het Westen. Janusz heeft geen begrip voor Ludwiks kritiek op het land. Hun liefde is een geheim, want op homoseksualiteit staat een stevige straf. Als Ludwik erachter komt …Lees verder

De in Brooklyn (VS) wonende verteller Ludwik kijkt terug op zijn eerste grote liefde voor een man. Hij groeit op bij zijn oma en moeder in Wroclaw in het communistische Polen en is hecht bevriend met een Joodse klasgenoot, tot deze verdwijnt. Als hij begin jaren tachtig, dan 22 jaar oud, aan het eind van zijn studie in Warschau meedoet aan een zomerkamp, ontmoet hij Janusz en ze worden verliefd op elkaar. Op de laatste dag van het kamp vraagt Janusz hem mee te gaan op een trip naar het merengebied. De reis is idyllisch, maar terug in Warschau ontstaan er spanningen in hun geheime liefde, doordat ze heel anders in het leven en het communisme staan. Na een dramatisch weekend bij de vriendin die Janusz ook heeft, besluit Ludwik Polen te verlaten en te emigreren naar de VS. Debuutroman. Het boeiende verhaal geeft een uitstekend (tijds)beeld van de spanningen en angsten waaronder homoseksuele mensen leefden tijdens het communistische bewind in Polen. Erg goed ook laat het zien hoe mensen h…Lees verder

Heimelijk homo in Polen

Tomasz Jedrowski vangt meesterlijk een homoseksuele idylle in communistisch Polen.

Ludwik en Janusz leren elkaar kennen tijdens het verplichte zomerkamp na het einde van hun studies. Ze beleven een prachtige, door de schrijver sensueel verwoordde idylle, tijdens hun geïmproviseerde kampeervakantie nabij een verlaten meertje.

Terug in Warschau wordt het leven grimmiger. De twee kunnen elkaar enkel in het geniep ontmoeten. Janusz waarschuwt: 'Weet je wat ze doen als ze erachter komen? Ze hebben lijsten. En ze weten hoe ze informatie in hun voordeel kunnen gebruiken.' Daarmee refereert schrijver Tomasz Jedrowski aan het incident met Michel Foucault, die in 1958 in de val werd gelokt toen het Poolse regime een jongeman op hem afstuurde om hem daarna te beschuldigen van uitlokking tot prostitutie.

Zwemmen in het donker speelt zich af in 1981, het jaar waarin Solidariteit talloze stakingen en manifestaties tegen het regime organiseert, totdat partijleider Jaruzelski op 13 december 1981 de staat van beleg afkondigt. Vlees wordt steeds duurder en mense…Lees verder